تهران - ایرنا - کارکردهای عکاسی از میراث فرهنگی، نقش عکاسی طبیعت در ایران، نگاه ویژه به این شاخه از عکاسی به عنوان یک هنر و تاریخچه این رشته هنری در نشست علمی عکاسی میراث فرهنگی در موزه هنرهای معاصر تهران بررسی شد.
به گزارش ایرنا، داود وکیلزاده عکاس و هنرمند کشورمان، در نشست علمی عکاسی میراث فرهنگی که عصر چهارشنبه در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد، تاکید کرد: با عکاسی از میراث فرهنگی، نهتنها شناخت مخاطبان از گنجینههای تاریخی افزایش مییابد، بلکه شور و مهر مردم به فرهنگ و تمدن کشور و به هنر و توانایی گذشتگان ایران بیدار و دوچندان میشود.
وی افزود: عکاس برای آنکه بتواند میراث را بهخوبی به مخاطبان منتقل کند، باید عشق به وطن و حس افتخار و غرور به تاریخ و تمدن کشور را در خود داشته باشد و از حضور در محل میراث فرهنگی و مشاهده مستقیم آن، بیاموزد و بهرهمند شود.
وکیلزاده مستندسازی میراث فرهنگی برای پژوهشگران، مسئولان و آیندگان و نیز معرفی تاریخ و تمدن کشور به مخاطبان خارجی برای افزایش گردشگر را از دیگر کارکردهای عکاسی میراث فرهنگی دانست.
این عکاس کشورمان، درباره ویژگیهای یک عکس خوب در حوزه میراث فرهنگی اظهار داشت: رعایت مبانی هنری، مانند ترکیببندی و هارمونی رنگ؛ روایت داستان، حتی اگر آن روایت کمی سورئال باشد و نوع نگاه و دید عکاسانه که به ایجاد سبک و امضا شخصی عکاس کمک میکند، سه ویژگی مهم در خلق عکسهای خوب هستند.
وی عکاس میراث فرهنگی را حافظ آن میراث نیز دانست و تاکید کرد عکاس باید مراقبت کند که کارش و عکسهایش به میراث آسیب وارد نیاورد و در زمینه میراث ناملموس مانند فرهنگها و سنتها نیز حریم شخصی افراد را خدشهدار نکند و باعث احساس تحقیر آدمها نشود.
این عکاس کشورمان در پایان، سفر را از ضرورتهای عکاسی میراث فرهنگی برشمرد و یادآور شد کسی که وارد این حوزه میشود، باید از مهارتهای رانندگی، کمپ زدن، داشتن همسفر خوب و رعایت اخلاق سفر نیز برخوردار باشد.
طبیعت به مثابه میراث فرهنگی
مهرداد مشرقی، دیگر سخنران این نشست علمی، نیز اظهار داشت: معمولا وقتی صحبت از میراث فرهنگی میشود، یا بناها و آثار تاریخی یا میراث ناملموس مانند فرهنگ و آیینهای سنتی مد نظر هستند؛ در حالی که طبیعت نیز بخشی مهم از میراث فرهنگی ما است.
مشرقی دریاچهها، مراتع و تالابها، جنگلهای هیرکانی، کویر، کوهستان و آسمان شب را از جمله مهمترین موضوعات عکاسی طبیعت در ایران دانست و یادآور شد عکاسی از طبیعت نهتنها شناخت مخاطبان را افزایش میدهد، بلکه به آنان یادآوری میکند که برای انتقال این میراث به نسلهای آینده باید از آنها مراقبت کرد.
وی در زمینه عکاسی از آسمان شب، ضمن برشمردن ضرورتهای فنی، اظهار داشت اگر بتوان یک اثر فرهنگی را با پسزمینه آسمان شب تصویربرداری کرد، به ارائه هنری کار، کمک فراوان میکند.
مهرداد مشرقی داشتن هدف، عشق به موضوع عکاسی که باعث تحمل سختیها میشود و همسفر خوب را از جمله ضرورتهای عکاسی از طبیعت برشمرد.
روایتگری با عکس
هربرت کریم مسیحی، عکاس میراث فرهنگی ایران نیز در سخنان خود در این نشست گفت: عکاسی زمانی یک هنر است که عکاس، نگاه ویژه داشته باشد و بتواند نگاه خود را روایت کند.
وی در توضیح نگاه ویژه اظهار داشت: مثلا وقتی عکاس میخواهد یک پل را به تصویر بکشد، باید به این فکر کند که چه کسی و برای چه این بنا را ساخته است و چه کسانی در تاریخ از این پل عبور کردهاند؟
کریم مسیحی سپس به روشهای خود برای روایت کهنالگوها و داستانهای ایران از طریق عکاسی پرداخت و گفت: یکی از روشها این است که معمولا در کنار عکسهایم مکالمهای خیالی میان یک راوی و یک پیرمرد را به صورت شاعرانه نقل میکنم که در واقع دارند آن الگوها و داستانها را بیان میکنند.
تاریخ عکاسی میراث فرهنگی در ایران
زمان رضاخانی، دبیر نشست عکاسی میراث فرهنگی هم در سخنانی به تاریخ این حوزه از عکاسی پرداخت و گفت: نخستین کسانی که در ایران به کار عکاسی پرداختند و عکسهایشان همچنان باقی است، عمدتا جذب میراث فرهنگی ایران شدند. به عنوان مثال، لوئیجی پشه، یک نظامی ایتالیایی در اواسط قرن نوزدهم بود که برای آموزش نظامی در دربار قاجار استخدام شده بود، اما به شهرهای مختلف سفر کرد و عکسهایی از شهرها و بناهای تاریخی و آثار باستانی ایران گرفت که امروز نسخهای از آن در موزه متروپلیتن نیویورک نگهداری میشود.
وی افزود: ارنست هولتسر، مهندس آلمانی هم که برای راهاندازی ایستگاه تلگراف اصفهان استخدام شده بود، شیفته میراث تاریخی این شهر شد و پس از افتتاح ایستگاه تلگراف، به آلمان رفت، یک دوربین عکاسی خرید و به اصفهان بازگشت و تا آخر عمرش در ایران ماند و از میراث فرهنگی ایران عکاسی کرد.
رضاخانی آنتوان سِورُگین گرجستانیتبار را بزرگترین عکاس اواخر قاجار دانست و یادآوری کرد که او برخلاف دیگر عکاسان آن دوره، شغل عکاسی داشت و ضمنا به عکاسی از میراث ناملموس نیز در کنار میراث ملموس توجه نشان میداد.
در نشست عکاسی میراث فرهنگی که به همت انجمن ایرانشناسی در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد، دهها عکس به نمایش درآمد و از جنبههای مختلف بررسی شد.